We hosted Finish artist Ulrika Ferm (April 1- May 16, 2008 and 2009) and German artist Verena Kyselka (May 2-June 16, 2009) in “Art Commune” and in my studio in Yerevan. I was involved in their projects as a translator which was very interesting for me as I began to look at the reality where I was born, with their eyes and was intrigued. To continue working on the project, started in Armenia, I was invited to Berlin.
In Berlin.

Բեռլինում.
Մտերմության տարածք
Նախագծի հեղինակ` Վերենա Քիսելկա

Անդրկովկասյան իդենֆիկացում Հայաստանում 

Նախագիծն ըստ Վերենա Կիսելկայի (Գերմանիա)
Համագործակցություն Մկրտիչ Տոնոյանի հետ (Հայաստան)

Այս միջազգային վիդեո և պերֆորմատիվ նախագիծը վերանայում է հետերոնոմիայի ազդեցությունը, Արևելյան Եվրոպայի սոցիալիստական երկրների բռնապետությունը կամ ինքնության մեկուսացումը, համեմատելով այն պետությունների զարգացումները, որոնք տարիներ շարունակ ունեցել են անհատական ինքնություն և միջանձնային հարաբերություններ:

Երևանում, Հայաստան.
Իմ հետազոտության համար ես համագործակցեցի հայ արվեստագետ Մկրտիչ Տոնոյանի հետ: «Մենք միասին իրականացրեցինք վիդեո հարցազրույցներ մի շարք հայերի հետ, ովքեր ապրել են Ադրբեջանում կամ Լեռնային Ղարաբաղում և դարձել փախստականներ Արցախյան պատերազմի ընթացքում: Մարդիկ պատմում էին հուշեր Ադրբեջանի, ադրբեջանցիների հարևանության մասին, տեղահանության ընթացքում կրած տառապանքների և Հայաստան ժամանման մասին, ինչպես նաև նրանց տեսակետներն այսօր այդ հակամարտության վերաբերյալ:
Բազում փախստականներ որոշեցին գնալ Ղարաբաղ:
Շուշիում մենք շարունակեցինք հարցազրույցը փախստականների հետ: Մենք հարցազրույցներ անցկացրեցինք իրենց ծագման, ընտանիքի, հույսի, հավատի և իրենց ծննդավայրերին հատուկ երգերի վերաբերյալ, այն տարածքի, որը դեռ պաշտոնապես մնում է Ադրբեջանի կազմում:

Մեր համագործակցությունը շարունակվեց Էրֆուրդում և Բեռլինում: Մենք միասին թարգմանեցինք հարցազրույցները: Ավարտուն ցուցադրվեց 2009թ. հոկտեմբերին` Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Երևանում:»

Վերենա Կիսելկա

---

Եղանակը միշտ լավ է Հայաստանում: